https://far.ui.ac.ir/ نشریه پژوهش های حسابداری مالی fa daily 1 Wed, 21 Jan 2026 00:00:00 +0330 Wed, 21 Jan 2026 00:00:00 +0330 https://far.ui.ac.ir/article_30193.html Economic policy uncertainty stands as a formidable challenge in the realm of financial reporting, wielding a profound influence over the presentation of crucial financial information. Thus, it becomes imperative to incorporate the effects of this uncertainty into the models that explore the factors shaping the readability of financial reports. This research aims to illuminate the relationship between economic policy uncertainty and the readability of financial reporting among companies listed on the Tehran Stock Exchange over a decade, spanning from 2013 to 2022, by employing a robust panel data regression approach. The findings reveal that uncertainty related to exchange rates and inflation exerts a significant negative impact on the clarity of financial reports. In contrast, fluctuations in economic growth and variations in the effective tax rate positively and significantly enhance reporting readability. Interestingly, the study found no noteworthy connection between interest rate uncertainty and the readability of financial reporting. These insights serve not only to enlighten policymakers but also to inspire deeper commitment to making financial reports more accessible and comprehensible to all stakeholders.   https://far.ui.ac.ir/article_30209.html This study investigates the structure of inter-organizational networks among firms listed on the Iranian capital market, based on shared board memberships, and analyzes how firms’ positions within these networks influence accounting conservatism. Employing a quantitative approach, the research utilizes social network analysis and multivariate regression methods. Data were collected from active firms in the Iranian capital market over the period 2011–2022 and analyzed using UCINET, NetDraw, and EViews software. The network structure was examined through three centrality measures: degree, closeness, and betweenness. Findings reveal a stratified network structure, wherein central firms have superior access to information and resources compared to peripheral ones. Hypothesis testing indicates no significant relationship between degree and closeness centrality with accounting conservatism. However, betweenness centrality exhibits a significant negative relationship, suggesting that firms with higher betweenness—due to their greater control over information flows—tend to engage in more aggressive financial reporting. These results highlight the crucial role of network positioning in mitigating accounting conservatism and amplifying the risks associated with information asymmetry. The study’s insights can inform policymakers and corporate managers on how to enhance financial transparency and strengthen corporate governance mechanisms. https://far.ui.ac.ir/article_30130.html سیاست تقسیم سود یکی از مهم‌ترین تصمیمات مالی شرکت‌ها است که تحت تأثیر عوامل گوناگونی همچون شرایط مالی، فرصت‌های رشد و ویژگی‌های استراتژیک قرار دارد. در این میان، استراتژی تجاری شرکت می‌تواند به‌عنوان عاملی بنیادین بر سیاست‌های پرداخت سود اثرگذار باشد و رفتار مدیران در تخصیص منابع نقدی را شکل دهد. در این پژوهش به بررسی تأثیر استراتژی تدافعی و آینده‌نگر شرکت‌ها بر پرداخت سود نقدی سهام با در نظر گرفتن نقش تعدیلی جریان‌های نقد آزاد و محدودیت مالی پرداخته شده است. برای این منظور، داده‌های 145 شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی یک سال‌های 1392 تا 1402 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. برای آزمون فرضیه‌ها از رگرسیونی خطی و داده‌های تابلویی با کنترل اثرات سال و صنعت استفاده شده است. نتایج نشان داد استراتژی آینده‌نگر تاثیر منفی و معنادار و استراتژی تدافعی تاثیر مثبت و معناداری بر نسبت پرداخت سود نقدی دارد. همچنین، جریان‌های نقد آزاد اثرگذاری استراتژی آینده‌نگر بر نسبت پرداخت سود نقدی را تضعیف کند، اما بر رابطه استراتژی تدافعی و پرداخت سود نقدی تاثیری نداشت. محدودیت مالی اثرگذاری استراتژی آینده‌نگر بر پرداخت سود نقدی را کاهش می‌دهد، اما بر اثرگذاری استراتژی تدافعی بر پرداخت سود نقدی نقشی تعدیلی ندارد. به‌طور کلی، نتایج حاکی از آن است که سیاست تقسیم سود نه‌تنها تابع ویژگی‌های مالی شرکت‌ها، بلکه بازتابی از نوع استراتژی تجاری و فشارهای هنجاری بازار سرمایه است. https://far.ui.ac.ir/article_30318.html هدف این مطالعه دستیابی به چارچوبی برای شناختِ برآیندهای آینده توسعه حسابداری عصب‌شناختی در راستای ارتقاء کیفیت تصمیم‌گیری‌های مالی در بازار سرمایه می‌باشد. این مطالعه در زمره پژوهش‌های دارای رویکردِ مالتی متود دسته‌بندی می‌شود که طی فازهای تحلیلی؛ نظریه داده بنیاد، دلفی و مجموعه‌ای از فرآیندهای ماتریسی در سناریوپردازی، اقدام به تبیین برآیندهایی از توسعه حسابداری عصب‌شناختی در بهبود کیفیت تصمیم‌گیری‌های مالی در بازار سرمایه می‌نماید. در این مطالعه 16 نفر از خبرگان حرفه حسابداری، مدیریت مالی و علوم عصب‌شناسی از طریق نمونه‌گیری نظری و فرآیندِ اجرایی گلوله برفی انتخاب و از طریق اَبزارهای مصاحبه، چک‌لیست 7 گزینه‌ای دلفی و چک‌لیست‌های عدم قطعیّت اقدام به مشارکت نمودند. نتایج حاصل در فاز اول مطالعه از طریق نظریه داده بنیاد، حکایت از شناسایی ]257[ کدباز ایجاد شده، ]30[ مضمون مفهومی؛ ]6[ مولفه محوری و ]3[ مقوله سازه‌ای در قالب چارچوب نظری پژوهش دارد. سپس با انجام فرآیند دلفی براساس دو معیار میانگین و ضریب توافق، نتایج از تأیید مولفه‌های محوری برای اجرای تحلیل سناریو حکایت دارد. سپس در فاز سناریوپردازی و با انجام مجموعه‌ای از فرآیندهای ماتریسی مقایسه زوجی سطر «i» و ستون «j»، ]4[ سناریو بر مبنای دو محورِ «قابلیت‌های ذهنی برآمده از توسعه حسابداری عصب‌شناختی» و «مزیت‌های رقابتی برآمده از توسعه حسابداری عصب‌شناختی»، با عناوین «سناریوی نئوکورتکس مالی»؛ «سناریوی پریفرنتال مالی»؛ «سناریوی اکوسیستم مالی» و «سناریوی سیناپس مالی» تعیین شدند. در نهایت برمبنای محاسبات ماتریسی توابع ریاضی مشخص شد، محتمل‌ترین سناریوی برآیندهای توسعه حسابداری عصب‌شناختی در بهبود کیفیت تصمیم‌گیری‌های مالی بازار سرمایه آینده، «سناریوی نئوکورتکس مالی» می‌باشد. https://far.ui.ac.ir/article_30342.html Fraud tolerance, individuals’ willingness to accept fraudulent behavior, has emerged as a critical yet understudied factor contributing to the persistence of fraud in organizations. This study examines the cognitive and psychological antecedents of fraud tolerance by integrating the Theory of Planned Behavior (TPB) with moral disengagement. A survey of 167 accountants employed in companies listed on the Tehran Stock Exchange and Iran Fara Bourse was conducted, and the proposed model was assessed using partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). The results indicate that moral disengagement significantly increases fraud tolerance intentions, both directly and indirectly. Specifically, moral disengagement reduces negative attitudes toward fraud tolerance and weakens perceived behavioral control, which in turn elevates intentions to tolerate fraud. However, subjective norms do not significantly mediate this relationship. These findings extend TPB by demonstrating that moral disengagement acts as a key antecedent to its core predictors within an ethical decision-making context. The study offers practical implications for organizations seeking to reduce fraud tolerance through enhanced ethics training, increased accountability, and targeted efforts to counter cognitive rationalizations of unethical behavior. Strengthening internal ethical culture and empowering individuals to act against wrongdoing may help mitigate the normalization of fraud in professional environments. https://far.ui.ac.ir/article_30349.html با توجه به اهمیت کیفیت اطلاعات حسابداری، هدف پژوهش حاضر بررسی نقش تعدیلگری احتمال دستکاری سود بر رابطه بین کیفیت اطلاعات حسابداری و محدودیت در تامین‌مالی می‌باشد. جهت آزمون فرضیه‌های پژوهش، نمونه‌ای مشتمل بر 115 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1396 تا 1402 برگزیده شد که با استفاده از رگرسیون چندگانه و با استفاده از داده‌های پنل مورد بررسی قرار گرفته است. بررسی یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که محدودیت در تامین‌مالی باعث کاهش کیفیت اطلاعات حسابداری می‌گردد. همچنین مشخص گردید وجود احتمال دستکاری سود این رابطه را تضعیف می‌کند. نتیجه بدست آمده بیانگر این واقعیت است که زمانی‌که یک شرکت با محدودیت‌مالی مواجه است، ممکن است به دلیل فشارهای مالی و نیاز به تامین منابع جدید، انگیزه‌هایی برای مدیریت صورت‌های مالی خود پیدا کند و در شرایط احتمال دستکاری سود زمینه اقدامات متقلبانه افزایش می‌یابد. نتایج پژوهش حاضر می‌تواند بر کارایی و اثربخشی تصمیمات متخذه توسط سرمایه‌گذاران و اعتباردهندگان در بازار سرمایه به منظور ارزیابی ریسک اعتباری واحدهای تجاری مؤثر بوده و نهادهای ناظر و تدوین کننده استانداردها را در بازبینی قوانین و استانداردهای مؤثر بر فرآیند گزارشگری و افشا در شرکت‌های دارای محدودیت در تأمین مالی و مشکوک به دستکاری سود یاری رساند. همچنین، حسابرسان نیز با آگاهی از ریسک‌های ذاتی چنین شرکت‌هایی، در تدوین روشهای حسابرسی مؤثر تجدیدنظر نمایند. https://far.ui.ac.ir/article_30350.html This paper provides a bibliometric analysis of published research on gender in auditing over the period 1988 to 2025. Using the Scopus database and employing the Bibliometrix package in the R software environment for analysis and mapping of bibliometric networks, this study identifies the most influential authors, journals, countries, research themes, and collaboration networks in this field. The results indicate that research on gender in auditing over the past four decades initially experienced a relatively stagnant period and then a phase of rapid growth, with their main focus on gender, corporate governance, audit committees, women on boards, audit report quality, and audit costs and audit fees. Other findings of the bibliometric analysis indicate that Kris Hardies is recognized as the top author, the Managerial Auditing Journal as the leading journal, and the article by Ittonen et al. (2013) as the most-cited paper in the field of gender in auditing. Finally, based on the thematic map, key insights and suggested pathways for future research are discussed. https://far.ui.ac.ir/article_30382.html Abstract Corporate investment in (ESG) Environmental, Social, Corporate disclosure has gained significant importance in recent years. Within industries, a peer effect is evident in how companies report their ESG performance. This means the disclosure decisions and activities of peer firms (those within the same industry) influence one another. This peer effect manifests in two primary forms: imitation and reciprocal effects among companies. The objective of this study is to analyze the peer effect in ESG disclosure, considering the moderating role of corporate performance. This research employs a descriptive-correlational design. The statistical sample comprises 117 companies listed on the Tehran Stock Exchange from 2012 to 2023, selected using a screening method. The research hypotheses were tested using multiple linear regression models, controlling for year-fixed effects. A composite ESG index was constructed employing Principal Component Analysis (PCA). The findings of the study revealed a significant within-industry peer effect in ESG disclosure. This indicates that the overall level of ESG disclosure within an industry has a positive influence on the disclosure practices of individual firms. Furthermore, the results reveal a one-way, imitative peer effect across industries. Specifically, companies with weak financial performance tend to mimic the ESG disclosure practices of high-performing companies. However, this imitative effect is not reciprocal; high-performing firms do not emulate the disclosure strategies of their low-performing counterparts. Additionally, a reciprocal peer effect was identified among low-performing companies, meaning they influence each other's levels of ESG disclosure. In contrast, no such reciprocal effect was found to exist among high-performing firms. https://far.ui.ac.ir/article_30401.html دشواری خوانایی گزارش‌های مالی به دلیل عدم شفافیت اطلاعاتی، ارزش‌گذاری سهام را با چالش مواجه کرده و به قیمت‌گذاری نادرست، به‌ویژه برای سرمایه‌گذاران خرد، منجر می‌شود. این پژوهش به بررسی تاثیر دشواری خوانایی گزارشگری مالی بر قیمت‌گذاری نادرست سهام با درنظر گرفتن نقش تعدیلی مالکیت اکثریت سهامداران حقیقی و نهادی، در 82 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های 1392 تا 1402 می‌پردازد. متغیر قیمت‌گذاری نادرست سهام به صورت متغیر دو وجهی محاسبه شده است و خوانایی گزارشگری مالی با استفاده از شاخص فوگ اندازه‌گیری شده است. برای آزمون فرضیه‌های پژوهش از رگرسیون پروبیت با کنترل اثرات سال استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که دشواری خوانایی گزارشگری مالی، اثر مثبت و معناداری بر قیمت‌گذاری نادرست سهام دارد؛ به‌طوری‌که مالکیت سهامداران حقیقی این اثر را تقویت و مالکیت نهادی آن را تضعیف می‌کند. یافته‌ها بیانگر آن است که ابهام ناشی از دشواری خوانایی گزارش‌های مالی، تحلیل دقیق را دشوار و قیمت‌گذاری نادرست سهام را تشدید می‌کند. این مسئله در بازارهای نوظهور با حضور گسترده سرمایه‌گذاران خرد اهمیت بیشتری دارد. این پژوهش بر لزوم بهبود کیفیت افشا، تدوین استانداردهای خوانایی و نقش ساختار مالکیت در ارتقای کارایی بازار و کاهش ریسک‌های اطلاعاتی تأکید می‌کند.